{"id":1152,"date":"2019-07-19T14:04:17","date_gmt":"2019-07-19T12:04:17","guid":{"rendered":"http:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/?p=1152"},"modified":"2019-07-19T15:11:34","modified_gmt":"2019-07-19T13:11:34","slug":"lesna-swiatynia","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/2019\/07\/19\/lesna-swiatynia\/","title":{"rendered":"Le\u015bna \u015awi\u0105tynia"},"content":{"rendered":"

Przy ulicy Moniuszki, na samym jej ko\u0144cu do pocz\u0105tk\u00f3w lat 60-tych sta\u0142 charakterystyczny obiekt, tzw. Le\u015bna \u015awi\u0105tynia (Waldtempel). Inicjatorem zagospodarowania tego uroczego zak\u0105tka uzdrowiska by\u0142 minister Prus do spraw \u015al\u0105ska, hrabia Karl Georg Heinrich von Hoym (1739 – 1807). Na jego polecenie zaprojektowano i wybudowano w tym miejscu drewniany domek, wygl\u0105dem zbli\u017cony do antycznej \u015bwi\u0105tyni. Ca\u0142o\u015b\u0107 za\u0142o\u017cenia prezentowa\u0142a popularny od XVIII w. typ ogrodu, kt\u00f3ry zrywa\u0142 ze sztuczno\u015bci\u0105 i szablonowo\u015bci\u0105 ogrod\u00f3w barokowych i nawi\u0105zywa\u0142 do naturalnych ogrod\u00f3w krajobrazowych. W ogrodzie typu angielskiego dominuj\u0105cymi warto\u015bciami by\u0142y: swoboda, romantyzm oraz naturalno\u015b\u0107.
\nNajprawdopodobniej pierwsza wersja Le\u015bnej \u015awi\u0105tyni w tym miejscu powsta\u0142a jeszcze przed rokiem 1790, gdy\u017c na rycinie z tego z roku jest ju\u017c widoczna. P\u00f3\u017aniej Le\u015bn\u0105 \u015awi\u0105tyni\u0119, zapewne kilkukrotnie, przebudowywano, a\u017c do charakterystycznej formy z wie\u017cyczk\u0105, znan\u0105 z przedwojennych widok\u00f3wek. L\u0105deckiemu Stowarzyszeniu Historyczno-Eksploracyjnemu uda\u0142o si\u0119 dotrze\u0107 do projektu z roku 1828. Nie ma on jeszcze owej charakterystycznej wie\u017cyczki.<\/p>\n

\"\"
Projekt Le\u015bnej \u015awi\u0105tyni z 1828 roku.<\/figcaption><\/figure>\n

Na \u015bcianie budynku umieszczone by\u0142y dwie tablice z inskrypcjami. Jedna w j\u0119zyku niemieckim, druga w j\u0119zyku francuskim:<\/p>\n

Hier, wo durch dichtes Laub die Sonne sich verzehret,
\nDer allerw\u00e4rmste Tag in k\u00fchle Nacht sich kehret,
\nHier lernt der Menschenfreund, bet\u00e4ubt vom Stadtgew\u00fchle,
\nErholung f\u00fcr den Geist und f\u00fcr sein Herz Gef\u00fchle;
\nUnd hier bekennt er frei, da\u00df ohne Prunk und Pracht
\nVergn\u00fcgen nur allein, den Menschen gl\u00fccklich macht!
\n\/Tekst za: https:\/\/polska-org.pl<\/a>\/<\/em><\/p>\n

“Tutaj, gdzie s\u0142o\u0144ce prze\u015bwieca przez g\u0119ste listowie,
\nNajcieplejszy dzie\u0144 obraca si\u0119 w zimn\u0105 noc,
\nTutaj odurzony przez zgie\u0142k miejski szuka przyjaciel ludzko\u015bci,
\nWytchnienia dla swej duszy i dla uczucia swojego serca,
\nI tu przyznaje \u015bmia\u0142o, \u017ce bez przepychu i wspania\u0142o\u015bci,
\nTylko przyjemno\u015b\u0107 czyni cz\u0142owieka szcz\u0119\u015bliwym!”
\n\/T\u0142umaczenie za: Marek Sikorski “L\u0105dek-Zdr\u00f3j, Zabytki i historia”\/<\/em><\/p><\/blockquote>\n

Paisible retraite des sages,
\nAsyle des coeurs pleins d’amour,
\nHeureux qui dans tes beaux bocages
\nPr\u00e8s de ce temple sans atour,
\nJouant des moments pleins de charme
\nVoit couler ses jours sans alarme;
\nEt loin d’un monde sans attraits
\nNe vit que pour mourir en paix.
\n\/Tekst za: https:\/\/polska-org.pl<\/a>\/<\/em><\/p>\n

M\u0119drc\u00f3w spokojne miejsce schronienia,
\nBezpieczna przysta\u0144 dla kochaj\u0105cych si\u0119 serc!
\nW pi\u0119knym gaju jak\u017ce szcz\u0119\u015bliwy ten,
\nKto przy tej \u015bwi\u0105tyni bez ozd\u00f3b, bez upi\u0119ksze\u0144,
\nZa\u017cywa szcz\u0119\u015bliwych chwil;
\nTutaj widzi jak jego dni w ciszy up\u0142ywaj\u0105,
\nZ dala od \u015bwiata, kt\u00f3ry w tym \u015bwiecie bez uroku \u017cy\u0107 pragnie tylko,
\naby umrze\u0107 w spokoju.
\n\/T\u0142umaczenie za: Marek Sikorski “L\u0105dek-Zdr\u00f3j, Zabytki i historia”\/<\/em><\/p><\/blockquote>\n

\"\"
Le\u015bna \u015awi\u0105tynia – poczt\u00f3wka z prze\u0142omu XIX\/XX wieku.<\/figcaption><\/figure>\n

W czasie wojen napoleo\u0144skich, 2 sierpnia 1813 roku w pobli\u017cu Le\u015bnej \u015awi\u0105tyni dosz\u0142o do spotkania kr\u00f3la pruskiego Fryderyka Wilhelma III z carem Aleksandrem I. Wydarzenie to zosta\u0142o upami\u0119tnione w 1826 roku kolejn\u0105 tablic\u0105, ufundowan\u0105 przez w\u0142adze miejskie, kt\u00f3ra zawis\u0142a wewn\u0105trz budynku. Jej tre\u015b\u0107 brzmia\u0142a:<\/p>\n

“Am 2. August 1813 bewirtete Sr. Majest\u00e4t, unser unverge\u00dflicher K\u00f6nig
\nWilhelm III., den zu fr\u00fch verkl\u00e4rten Alexander, Kaiser von Ru\u00dfland”
\nTekst za: Richard Hauck “Bad Landeck \/ Schlesien. Bilder aus einer deutschen Stadt”<\/p><\/blockquote>\n

R\u00f3wnie ciekawa historia zwi\u0105zana jest z osob\u0105 ksi\u0119\u017cniczki Luizy (Luiza Augusta Wilhelmina Amalia Mecklemburg-Strelitz (1776-1810)), kt\u00f3ra 3 sierpnia 1795 roku odwiedzi\u0142a Le\u015bn\u0105 \u015awi\u0105tyni\u0119. Oczarowana miejscem, za pomoc\u0105 swojego diamentowego pier\u015bcienia, wykona\u0142a na szybach dwie inskrypcje, upami\u0119tniaj\u0105ce jej pobyt. Z racji tego, \u017ce przebywa\u0142a w L\u0105dku incognito, nie wygrawerowa\u0142a swojego pe\u0142nego imienia.<\/p>\n

“Auch ich ward in Arkadien geboren,
\nAuch mir hat die Natur in meiner Wiege Freude zugeschworen,
\nDoch Tr\u00e4nen gab der kurze Lenz mir nur!
\nLo…e, den 3. August 95”
\n\/Tekst za: Richard Hauck “Bad Landeck \/ Schlesien. Bilder aus einer deutschen Stadt”\/<\/p>\n

Ja te\u017c urodzi\u0142am si\u0119 w Arkadii,
\nR\u00f3wnie\u017c i mi natura zaprzysi\u0119g\u0142a rado\u015b\u0107 w mej ko\u0142ysce,
\nLecz tylko \u0142zy da\u0142a mi kr\u00f3tka wiosna!
\nLo…e, 3 sierpnia 95
\n\/T\u0142umaczenie za: Marek Sikorski “L\u0105dek-Zdr\u00f3j, Zabytki i historia”\/<\/p><\/blockquote>\n

“O Freundschaft ! Quelle erhabener Triebe!
\nDir folgen, ist der Menschheit Gl\u00fcck!
\nDu hast die S\u00fc\u00dfigkeit der Liebe,
\nNur ihre Qualen hast du nicht.
\nLo…e, d. 3. August 95”
\n\/Tekst za: Richard Hauck “Bad Landeck \/ Schlesien. Bilder aus einer deutschen Stadt”\/<\/p>\n

“O przyja\u017ani! \u0179r\u00f3dle wznios\u0142ych uczu\u0107,
\nZ tob\u0105 i\u015b\u0107 jest szcz\u0119\u015bciem ludzko\u015bci!
\nTy masz mi\u0142o\u015bci s\u0142odycz
\nI tylko jej udr\u0119ki ci brakuje
\nLo…e, 3 sierpnia 95”
\n\/T\u0142umaczenie za: Marek Sikorski “L\u0105dek-Zdr\u00f3j, Zabytki i historia”\/<\/p><\/blockquote>\n

W roku 1879 \u00f3wczesne w\u0142adze miasta przekaza\u0142y obie szyby jako prezent dla pary cesarskiej Hohenzollern\u00f3w na z\u0142oty jubileusz ma\u0142\u017ce\u0144stwa. Umieszczono je w muzeum Hohenzollern\u00f3w w Berlinie. Nie uda\u0142o si\u0119 nam jeszcze ustali\u0107 czy przetrwa\u0142y II wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105.<\/p>\n

\"\"
Le\u015bna \u015awi\u0105tynia – poczt\u00f3wka z prze\u0142omu XIX\/XX wieku.<\/figcaption><\/figure>\n

Sama Le\u015bna \u015awi\u0105tynia, opuszczona po II wojnie sta\u0142a si\u0119 obiektem zapomnianym. U\u017cywana jako sk\u0142adzik i kurnik pewnego dnia po prostu zawali\u0142a si\u0119. Resztki zosta\u0142y ca\u0142kowicie rozebrane. Podobno niekt\u00f3re elementy Le\u015bnej \u015awi\u0105tyni (kolumn\u0119, kul\u0119 ze zwie\u0144czenia wie\u017cyczki, okno i herb miasta znad drzwi) zabezpieczy\u0142 jeden z mieszka\u0144c\u00f3w.
\nDzi\u015b ju\u017c niewielu wie lub pami\u0119ta, \u017ce taki obiekt upi\u0119ksza\u0142 zapomniany troch\u0119 fragment naszego miasta.<\/p>\n

\"Le\u015bna
Le\u015bna \u015awiatynia – miejsce po budynku.<\/figcaption><\/figure>\n

[supsystic-gallery id=36 position=center]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Przy ulicy Moniuszki, na samym jej ko\u0144cu do pocz\u0105tk\u00f3w lat 60-tych sta\u0142 charakterystyczny obiekt, tzw. Le\u015bna \u015awi\u0105tynia (Waldtempel). Inicjatorem zagospodarowania tego uroczego zak\u0105tka uzdrowiska by\u0142 minister Prus do spraw \u015al\u0105ska, hrabia Karl Georg Heinrich von Hoym (1739 – 1807). Na jego polecenie zaprojektowano i wybudowano w tym miejscu drewniany domek, wygl\u0105dem zbli\u017cony do antycznej \u015bwi\u0105tyni. Ca\u0142o\u015b\u0107 za\u0142o\u017cenia prezentowa\u0142a popularny od XVIII w. typ ogrodu, kt\u00f3ry zrywa\u0142 ze sztuczno\u015bci\u0105 i szablonowo\u015bci\u0105 ogrod\u00f3w barokowych i nawi\u0105zywa\u0142 do naturalnych ogrod\u00f3w krajobrazowych. W ogrodzie…<\/p>\n

Read More Read More<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1143,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[23,22],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1152"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1152"}],"version-history":[{"count":11,"href":"http:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1152\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1166,"href":"http:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1152\/revisions\/1166"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1143"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1152"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1152"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1152"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}