{"id":1906,"date":"2020-04-11T17:27:58","date_gmt":"2020-04-11T15:27:58","guid":{"rendered":"http:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/?p=1906"},"modified":"2020-04-11T17:32:57","modified_gmt":"2020-04-11T15:32:57","slug":"gora-trzech-krzyzy","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/2020\/04\/11\/gora-trzech-krzyzy\/","title":{"rendered":"G\u00f3ra Trzech Krzy\u017cy"},"content":{"rendered":"
Golgota, wzg\u00f3rze zwane Trupi\u0105 Czaszk\u0105, znajduje si\u0119 nieopodal Jerozolimy, ale poza jej murami. To miejsce gdzie umierali ci, kt\u00f3rzy skazani byli na \u015bmier\u0107 za z\u0142amanie prawa.
\nWed\u0142ug wszystkich ewangelist\u00f3w (Mt 27,33; Mk 15,22; J 19,17; w \u0141k 23,33) na Golgocie dokona\u0142a si\u0119 M\u0119ka Pa\u0144ska \u2013 ukrzy\u017cowanie Jezusa Chrystusa wraz z dwoma z\u0142oczy\u0144cami.
\nPo lewej stronie krzy\u017ca Jezusa znajdowa\u0142 si\u0119 krzy\u017c Gestasa (Z\u0142ego \u0141otra). Gestas wisz\u0105c na krzy\u017cu z\u0142orzeczy\u0142 Jezusowi i kpi\u0142 z niego. Scena ta opisana jest we wszystkich czterech Ewangeliach. W Ewangelii \u015bwi\u0119tego \u0141ukasza opisane jest to tak:<\/div>\n
\n
Przyprowadzono te\u017c dw\u00f3ch innych – z\u0142oczy\u0144c\u00f3w, aby ich z Nim straci\u0107. Gdy przyszli na miejsce, zwane “Czaszka”, ukrzy\u017cowali tam Jego i z\u0142oczy\u0144c\u00f3w, jednego po prawej, drugiego po lewej Jego stronie. Jeden ze z\u0142oczy\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rych [tam] powieszono, ur\u0105ga\u0142 Mu: “Czy Ty nie jeste\u015b Mesjaszem? Wybaw wi\u0119c siebie i nas”.<\/div>\n
\u0141k 23, 32-33 i 39, Biblia Tysi\u0105clecia<\/div>\n<\/blockquote>\n
Z\u0142oczy\u0144ca ukrzy\u017cowany po prawej stronie Chrystusa wyrazi\u0142 \u017cal za swoje grzechy i prosi\u0142 Chrystusa, aby wspomnia\u0142 o nim “gdy przyjdzie do swego Kr\u00f3lestwa”.<\/div>\n
\n
Lecz drugi, karc\u0105c go, rzek\u0142: “Ty nawet Boga si\u0119 nie boisz, chocia\u017c t\u0119 sam\u0105 kar\u0119 ponosisz? My przecie\u017c – sprawiedliwie, odbieramy bowiem s\u0142uszn\u0105 kar\u0119 za nasze uczynki, ale On nic z\u0142ego nie uczyni\u0142”. I doda\u0142: “Jezu, wspomnij na mnie, gdy przyjdziesz do swego kr\u00f3lestwa”.<\/div>\n
\u0141k 23, 40-42, Biblia Tysi\u0105clecia<\/div>\n<\/blockquote>\n
Chrystus zapewni\u0142 skruszonego przest\u0119pc\u0119:<\/div>\n
\n
Zaprawd\u0119, powiadam ci: Dzi\u015b ze Mn\u0105 b\u0119dziesz w raju.<\/div>\n
\u0141k 23, 43, Biblia Tysi\u0105clecia<\/div>\n<\/blockquote>\n
\n
\"\"
Widok ze wzg\u00f3rza Trzech Krzy\u017cy, zdj\u0119cie przedwojenne. Zbiory w\u0142asne.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n
<\/div>\n
Tym drugim z\u0142oczy\u0144c\u0105 (Dobrym \u0141otrem), kt\u00f3ry nawr\u00f3ci\u0142 si\u0119 i zmar\u0142 skruszony by\u0142 Dyzma (Demas, Titus). Dyzma uznawany jest za pierwszego \u015bwi\u0119tego chrze\u015bcija\u0144skiego (katolickiego i prawos\u0142awnego). Dobry \u0141otr by\u0142 tym cz\u0142owiekiem i z\u0142oczy\u0144c\u0105, kt\u00f3ry za spraw\u0105 skruchy i nawr\u00f3cenia si\u0119 oraz odpuszczenia mu grzech\u00f3w przez Chrystusa, sta\u0142 si\u0119 symbolem Mi\u0142osierdzia Bo\u017cego.
\nKult “Dobrego \u0141otra” rozwija\u0142 si\u0119 od pocz\u0105tk\u00f3w chrze\u015bcija\u0144stwa, a nabra\u0142 znaczenia w IV wieku, kiedy to pojawi\u0142a si\u0119 pog\u0142oska o znalezieniu jego krzy\u017ca. W teologii katolickiej rola \u015bw. Dyzmy jest bardzo istotna. Jego przyk\u0142ad daje nadziej\u0119 wszystkim wierz\u0105cym, \u017ce cz\u0142owiek mo\u017ce zosta\u0107 zbawiony nawet w godzinie swojej \u015bmierci. Warunkiem jest szczera skrucha.<\/div>\n
Co ciekawe ewangelie kanoniczne nie wspominaj\u0105 imion obu z\u0142oczy\u0144c\u00f3w. Ich imiona znale\u017a\u0107 mo\u017cemy natomiast w r\u00f3\u017cnych apokryfach, jak cho\u0107by pochodz\u0105cej z prze\u0142omu IV\/V wieku Ewangelii Nikodema, znanej r\u00f3wnie\u017c pod nazw\u0105 Akta Pi\u0142ata:<\/div>\n
\n
[\u2026] Nast\u0119pnie kaza\u0142 podnie\u015b\u0107 Go na krzy\u017c na miejscu, gdzie zosta\u0142 zaaresztowany, a z nim dw\u00f3ch \u0142otr\u00f3w, kt\u00f3rych imienia brzmi\u0105: Dyzma i Gestas. (\u2026) Jeden za\u015b z \u0142otr\u00f3w, kt\u00f3rzy byli zawieszeni, imieniem Gestas, rzek\u0142 do Niego: “Je\u015bli ty jeste\u015b Chrystusem, wyzw\u00f3l siebie i nas”. Odpowiedzia\u0142 mu Dyzma i zgromi\u0142 go, m\u00f3wi\u0105c: “Czy nie boisz si\u0119 Boga ty, kt\u00f3ry jeste\u015b ukarany tym samym wyrokiem? My bowiem s\u0142usznie i sprawiedliwie otrzymali\u015bmy to, co znosimy, ten natomiast niczego z\u0142ego nie uczyni\u0142”. Tak zgromiwszy swego towarzysza, rzek\u0142 do Jezusa: “Pami\u0119taj o mnie, Panie, w twoim kr\u00f3lestwie”. Odpowiedzia\u0142 mu Jezus i rzek\u0142: “Zaprawd\u0119 powiadam ci, dzi\u015b b\u0119dziesz ze mn\u0105 w raju”.<\/div>\n<\/blockquote>\n
Opowie\u015b\u0107 o dw\u00f3ch \u0142otrach pojawia si\u0119 tak\u017ce w innych apokryfach – “Opowiadaniu J\u00f3zefa z Arymatei”, Ewangelii Dzieci\u0144stwa Arabskiiej z VI wieku, czy Ewangelii Dzieci\u0144stwa \u015bw. Tomasza.<\/div>\n
<\/div>\n
\n
\"\"
Wzg\u00f3rze Trzech Krzy\u017cy, zdj\u0119cie przedwojenne. Zbiory w\u0142asne.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n
<\/div>\n
Krzy\u017ce na l\u0105deckiej G\u00f3rze Trzech Krzy\u017cy stoj\u0105 ju\u017c najprawdopodobniej od pocz\u0105tku XVII wieku i pocz\u0105tkowo, wedle literatury niemieckiej, by\u0142y kamienne. W bli\u017cej nieznanych okoliczno\u015bciach zast\u0105pi\u0142y je krzy\u017ce drewniane z postaciami Jezusa Chrystusa oraz dw\u00f3ch z\u0142oczy\u0144c\u00f3w wyci\u0119tymi z blachy. Z pewno\u015bci\u0105 przed wojn\u0105, prowadz\u0105c\u0105 na wzniesienie dr\u00f3\u017ck\u0105 obsadzon\u0105 lipami, udawa\u0142a si\u0119 pod krzy\u017ce procesja. Tam, na miejscu, odprawiano msz\u0119. By\u0107 mo\u017ce krzy\u017ce wystawiono w miejscu, gdzie wcze\u015bniej znajdowa\u0142a si\u0119 szubienica miejska.<\/div>\n
<\/div>\n
\n
\"\"
Zdj\u0119cia wsp\u00f3\u0142czesne: \u00a9 Rados\u0142aw Pietraga<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n
<\/div>\n
Istnieje kilka legend dotycz\u0105cych genezy tego miejsca w L\u0105dku-Zdroju. Zebra\u0142a je i opracowa\u0142a, na podstawie materia\u0142\u00f3w Lechos\u0142awa Siarkiewicza, Gracjanna Pazdyk. Pozwol\u0119 je sobie przytoczy\u0107 za stron\u0105 http:\/\/ckirladek.pl<\/a>:<\/div>\n