{"id":949,"date":"2019-03-28T19:00:14","date_gmt":"2019-03-28T18:00:14","guid":{"rendered":"http:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/?p=949"},"modified":"2019-08-14T17:39:07","modified_gmt":"2019-08-14T15:39:07","slug":"rocznica-smierci-marii-sierpinskiej","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/2019\/03\/28\/rocznica-smierci-marii-sierpinskiej\/","title":{"rendered":"Rocznica \u015bmierci Marii Sierpi\u0144skiej"},"content":{"rendered":"

30 marca mija kolejna rocznica \u015bmierci Marii Sierpi\u0144skiej. Na \u015bwiat przysz\u0142a 14 lipca 1866 roku w Lesznie Wielkopolskim. W bli\u017cej nieznanych mi okoliczno\u015bciach znalaz\u0142a si\u0119 w Warszawie, gdzie wsp\u00f3lnie m.in. z dzia\u0142aczk\u0105 o\u015bwiatow\u0105 i spo\u0142eczn\u0105, Stefani\u0105 Sempo\u0142owsk\u0105, mia\u0142a prowadzi\u0107 tajne nauczanie. Obie zreszt\u0105 mia\u0142y za swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 zosta\u0107 wydalone z terenu zaboru rosyjskiego (Kr\u00f3lestwa Polskiego). Nie nast\u0105pi\u0142o to zapewne w tym samym czasie, gdy\u017c na prze\u0142omie lat 80\/90 XIX wieku Maria Sierpi\u0144ska przeprowadzi\u0142a si\u0119 do L\u0105dka-Zdroju, sprowadzona tu przez Wielkopolanina, dr. Aleksandra Ostrowicza. Stefania Sempo\u0142owska zosta\u0142a skazana natomiast <\/span>na opuszczenie granic Cesarstwa Rosyjskiego dopiero w 1902 roku. Co ciekawe Sempo\u0142owska wr\u00f3ci\u0142a do Warszawy, zalegalizowa\u0142a sw\u00f3j pobyt, a w 1908 r. swoim ostrym przem\u00f3wieniem na I Mi\u0119dzynarodowym Kongresie Wychowania Moralnego w Londynie ponownie narazi\u0142a si\u0119 w\u0142adzom carskim, co zmusi\u0142o j\u0105 do ukrywania si\u0119 przez pewien czas w Warszawie pod nazwiskiem Sierpi\u0144ska (!)<\/p>\n

\"\"
Reklama w gazecie Nowiny Codzienne w 1934 r.<\/figcaption><\/figure>\n

Po przybyciu do L\u0105dka-Zdroju Maria Sierpi\u0144ska przez pewien czas pracowa\u0142a w zak\u0142adzie dr. Ostrowicza. W 1912 roku nabywa Sierpi\u0144ska pensjonat Georgen-H\u00f6h (Wzg\u00f3rze Jerzego) przy \u00f3wczesnej Obere Waldtempelstrasse (dzi\u015b Le\u015bna 1) wybudowany staraniem K. A. Gottschalka w 1889 roku na terenie odkupionym od w\u0142a\u015bcicieli stoj\u0105cego poni\u017cej K\u00f6nigshaus (ob. Cecylia).
\nWbrew opisywanym w niekt\u00f3rych \u017ar\u00f3d\u0142ach informacjom, Sierpi\u0144ska nie zmieni\u0142a nazwy swojego pensjonatu na “Polonia”. Nie wskazuj\u0105 na to ani plany L\u0105dka do 1935 roku, ani reklamy w j\u0119zyku polskim, kt\u00f3re umieszcza\u0142a Sierpi\u0144ska w prasie, tak\u017ce wielkopolskiej. Miejsce to zapewne sta\u0142o si\u0119 jednak g\u0142\u00f3wnym o\u015brodkiem skupiaj\u0105cym Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy przybywali do L\u0105dka-Zdroju na kuracje. Od 1933 roku odbywa\u0142o si\u0119 w jej domu tajne nauczanie j\u0119zyka polskiego. Dzia\u0142alno\u015b\u0107 Marii Sierpi\u0144skiej i nieukrywanie przez ni\u0105 swojej polsko\u015bci by\u0142o z pewno\u015bci\u0105 nie na r\u0119k\u0119 niemieckim nazistom, kt\u00f3rzy w 1933 r. przej\u0119li w\u0142adz\u0119 w Niemczech. W efekcie tego w 1935 r. doprowadzono do niewyp\u0142acalno\u015bci w\u0142a\u015bcicielk\u0119 Georgen-H\u00f6h, a nast\u0119pnie odebrano jej pensjonat. S\u0119dziwa staruszka zmuszona zosta\u0142a w\u00f3wczas najpierw do zamieszkania w nieistniej\u0105cym ju\u017c domu przy ul. Zamkowej, a nast\u0119pnie w dawnym domu epidemicznym przy ul. \u015anie\u017cnej. Opiek\u0105 otoczy\u0142a j\u0105 rodzina Matejczyk\u00f3w z pobliskiej Lutyni. Po 1945 r. w\u0142adze komunistyczne nie by\u0142y zainteresowane ani pomoc\u0105 Marii Sierpi\u0144skiej, ani tym bardziej zwrotem zarekwirowanego jej przez Niemc\u00f3w pensjonatu. Maria Sierpi\u0144ska zmar\u0142a w samotno\u015bci 30 marca 1949 roku. Pochowana zosta\u0142a na obecnym cmentarzu parafialnym, a skromny nagrobek ufundowa\u0142a jej wzmiankowana rodzina Matejczyk\u00f3w. Gr\u00f3b zachowa\u0142 si\u0119 do dzi\u015b. Znajduje si\u0119 w sektorze H, na wysoko\u015bci krzy\u017ca po prawej stronie.<\/p>\n

\"\"
Reklama w czasopi\u015bmie Katolik, 1925 r.<\/figcaption><\/figure>\n

Szerzej losy M.Sierpi\u0144skiej opisane s\u0105 w dw\u00f3ch \u017ar\u00f3d\u0142ach:
\nMartynowski Z.: Dom “Jerzy” i Polka – masa\u017cystka [w:] L\u0105dek Zdr\u00f3j, radonowo-siarczkowe cieplice. Wyd.: Komisja Uzdrowiskowa w L\u0105dku Zdroju [1956]
\nMazurski K.R.: Ostrowiczowskie w\u0105tki w L\u0105dku Zdroju. Informator Krajoznawczy, Nr 47, Wroc\u0142aw 1987.
\nNiestety oba s\u0105 dla mnie niedost\u0119pne.<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142a zdj\u0119\u0107: reklamy pochodz\u0105 z archiwalnych gazet udost\u0119pnionych w bibliotekach cyfrowych, zdj\u0119cie\u00a0Georgen-H\u00f6h ze strony\u00a0https:\/\/polska-org.pl<\/a><\/p>\n

\"\"
Gr\u00f3b Marii Sierpi\u0144skiej na Cmentarzu Parafialnym.<\/figcaption><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

30 marca mija kolejna rocznica \u015bmierci Marii Sierpi\u0144skiej. Na \u015bwiat przysz\u0142a 14 lipca 1866 roku w Lesznie Wielkopolskim. W bli\u017cej nieznanych mi okoliczno\u015bciach znalaz\u0142a si\u0119 w Warszawie, gdzie wsp\u00f3lnie m.in. z dzia\u0142aczk\u0105 o\u015bwiatow\u0105 i spo\u0142eczn\u0105, Stefani\u0105 Sempo\u0142owsk\u0105, mia\u0142a prowadzi\u0107 tajne nauczanie. Obie zreszt\u0105 mia\u0142y za swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 zosta\u0107 wydalone z terenu zaboru rosyjskiego (Kr\u00f3lestwa Polskiego). Nie nast\u0105pi\u0142o to zapewne w tym samym czasie, gdy\u017c na prze\u0142omie lat 80\/90 XIX wieku Maria Sierpi\u0144ska przeprowadzi\u0142a si\u0119 do L\u0105dka-Zdroju, sprowadzona tu przez Wielkopolanina,…<\/p>\n

Read More Read More<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":947,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[26,4,23],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/949"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=949"}],"version-history":[{"count":7,"href":"http:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/949\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1223,"href":"http:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/949\/revisions\/1223"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/947"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=949"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=949"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=949"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}