{"id":1289,"date":"2019-08-21T17:36:12","date_gmt":"2019-08-21T15:36:12","guid":{"rendered":"http:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/?p=1289"},"modified":"2019-08-21T20:03:51","modified_gmt":"2019-08-21T18:03:51","slug":"analiza-stylistyczna-i-detal-architektoniczny-zespolu-dworskiego-w-radochowie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/2019\/08\/21\/analiza-stylistyczna-i-detal-architektoniczny-zespolu-dworskiego-w-radochowie\/","title":{"rendered":"Analiza stylistyczna i detal architektoniczny zespo\u0142u dworskiego w Radochowie"},"content":{"rendered":"

[Fragment artyku\u0142u Anny Zar\u0119by – Detal architektoniczny i jego losy w powojennej Polsce na przyk\u0142adzie wiejskiego dworku szlacheckiego w Radochowie i \u201eZamku na Skale\u201d w Trzebieszowicach]<\/span><\/p>\n

Analiza stylistyczna i detal architektoniczny zespo\u0142u dworskiego w Radochowie<\/strong><\/p>\n

Zesp\u00f3\u0142 dworski w Radochowie jest malowniczo po\u0142o\u017cony po po\u0142udniowej stronie rzeki Bia\u0142ej L\u0105deckiej. Od p\u00f3\u0142nocy pozosta\u0142o\u015bci dawnego parku i ogrodu ozdobnego ograniczaj\u0105 zabudowania gospodarcze, na po\u0142udnie i zach\u00f3d z dworem s\u0105siaduj\u0105 \u0142\u0105ki, a od wschodu granic\u0119 stanowi droga z K\u0142odzka do L\u0105dka. W sk\u0142ad zabudowa\u0144 dworskich wchodz\u0105: pa\u0142ac oraz budynki dawnej kuchni, piekarni, stajni i wozowni. Budynek dawnej stodo\u0142y ju\u017c nie istnieje. Budynek dworu oraz budynki gospodarcze pochodz\u0105 z renesansu. G\u0142\u00f3wny korpus stanowi wyd\u0142u\u017cony na osi wsch\u00f3d-zach\u00f3d prostok\u0105t, wie\u017ca alkierzowa znajduje si\u0119 w p\u00f3\u0142nocno-zachodnim naro\u017cu. Wed\u0142ug Eysymontta detal zdobniczy zachowanego szczytu wschodniej elewacji oraz rysunek sgraffita z szrafur\u0105 \u015bwiat\u0142ocieniow\u0105 \u015bwiadcz\u0105 o powstaniu budynku na pocz\u0105tku XVII wieku (Eysymontt 1965). Z wcze\u015bniejszej fortyfikacji zachowa\u0142a si\u0119 baszta, wykorzystywana p\u00f3\u017aniej jako pawilon ogrodowy oraz pozosta\u0142o\u015bci mur\u00f3w obronnych. W obr\u0119bie fortyfikacji znajdowa\u0142 si\u0119 obszerny majdan dworski. Do dworu od strony p\u00f3\u0142nocnej przylega\u0142y pola oraz pola. Obszar ten prawdopodobnie wykorzystywano jako ogr\u00f3d lub sad (Eysymontt 1965).<\/p>\n

\"\"
Dw\u00f3r w Radochowie<\/figcaption><\/figure>\n

G\u0142\u00f3wny budynek dworu pe\u0142ni\u0142 funkcje obronne, a wed\u0142ug Rybki-Cegleckiej r\u00f3wnie\u017c tak\u0105 funkcj\u0119 pe\u0142ni\u0142 budynek gospodarczy w p\u00f3\u0142nocno-wschodniej pierzei folwarku, p\u00f3\u017aniej przebudowano na nieistniej\u0105c\u0105 wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie stodo\u0142\u0119 (Rybka-Ceglecka 1999). Budynek dworu jest dwukondygnacjowy, przykryty jest dachem dwuspadowym. Okap dachu jest mocno wysuni\u0119ty. Pa\u0142ac zosta\u0142 wybudowany na rzucie prostok\u0105ta z kamienia i ceg\u0142y. Ryzalitowe skrzyd\u0142o po\u0142udniowe zosta\u0142o dobudowane na osi \u015brodkowej budynku g\u0142\u00f3wnego. Do p\u00f3\u0142nocno-zachodniego naro\u017ca budynku przylega alkierz na zarysie bastionu. Fasada pa\u0142acu jest sze\u015bcioosiowa. Wej\u015bcie, podkre\u015blone portykiem otwartym trzema p\u00f3\u0142okr\u0105g\u0142ymi arkadami znajduje si\u0119 na osi \u015brodkowej. Stref\u0119 wej\u015bciow\u0105 podkre\u015bla sporych rozmiar\u00f3w taras na filarach. Inny du\u017cy taras pe\u0142ni\u0105cy funkcj\u0119 oran\u017cerii znajduje si\u0119 z ty\u0142u budynku. Okna fasady g\u0142\u00f3wnej zosta\u0142y zaakcentowane kamiennymi obramieniami. Na \u015bcianie widoczne s\u0105 pozosta\u0142o\u015bci dekoracji sgraffitowej o geometrycznym rysunku pryzmy. W elewacji wschodniej znajduje si\u0119 jedno okno na wysoko\u015bci drugiej kondygnacji. Zwie\u0144czenie stanowi 4-strefowy szczyt o konturze sp\u0142ywowo-wolutowym. Podzia\u0142 na strefy zosta\u0142 podkre\u015blony kamiennymi gzymsami. Sp\u0142yw od p\u0142aszczyzny oddzielaj\u0105 p\u00f3\u0142kolumny widoczne w osiach skrajnych poszczeg\u00f3lnych stref. W najni\u017cszej strefie znajduj\u0105 si\u0119 dwa okna, w trzeciej jedno (Eysymontt 1965).<\/p>\n

\"Sgraffito<\/p>\n

Wschodnia elewacja skrzyd\u0142a po\u0142udniowego zako\u0144czona jest prostym, tr\u00f3jk\u0105tnym szczytem podbitym deskami. W elewacji po\u0142udniowej g\u0142\u00f3wnego korpusu budynku znajduj\u0105 si\u0119 dwa okna – na pierwszej i drugiej kondygnacji. Do elewacji przylega 2-arkadowa dobud\u00f3wka z przedsionkiem zlokalizowanym od strony wschodniej. Elewacja zachodnia jest trzykondygnacjowa, nadbudowana zosta\u0142a w cegle. W elewacjach tr\u00f3jkondygnacjowych znajduj\u0105 si\u0119 alkierze po jednej osi okiennej. Dach alkierza jest namiotowy, jego szczyt podkre\u015blony by\u0142 nieistniej\u0105c\u0105 wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie kul\u0105. Do g\u0142\u00f3wnego budynku przylega dawna kuchnia dworska, do kt\u00f3rej prowadzi\u0142o przej\u015bcie z jadalni pa\u0142acowej. Na budynku kuchni i na innych budynkach gospodarczych znajduj\u0105 si\u0119 pozosta\u0142o\u015bci sgraffit (Rybka-Ceglecka 1999).<\/p>\n

W latach 1964-1965 wykonano prace zabezpieczaj\u0105ce budynek dworski. Wymieniono: stropy, wi\u0119\u017ab\u0119 dachow\u0105, zrekonstruowano tak\u017ce dach wie\u017cy, a ca\u0142o\u015b\u0107 przekryto nowym dachem z gontu. Po 1965 roku przeprowadzono badania stratygraficzne, co pozwoli\u0142o ods\u0142oni\u0107 warstwy polichromii. W latach 1977\u20141978 mia\u0142a pr\u00f3ba adaptacji dworu na o\u015brodek wczasowy. Nast\u0119pnie dw\u00f3r przeszed\u0142 w r\u0119ce PGR-u. Przez kr\u00f3tki okres mie\u015bci\u0142 si\u0119 tam o\u015brodek wycieczkowy PTTK (Rybka-Ceglecka 1999). Obecnie dw\u00f3r nie jest u\u017cytkowany i ulega powolnej, ale sta\u0142ej destrukcji. Budynek stajni po\u0142o\u017cony na wsch\u00f3d od niego jest w stanie technicznym bardzo z\u0142ym. Dawna stodo\u0142a znajduj\u0105ca si\u0119 we wschodniej cz\u0119\u015bci zespo\u0142u dworskiego zosta\u0142a rozebrana. Dw\u00f3r od kilku lat znajduje si\u0119 w r\u0119kach prywatnych. Prowadzone s\u0105 zachowawcze prace remontowe. Budynek na wsch\u00f3d od dworu jest zamieszka\u0142y.<\/p>\n

\"Dw\u00f3r<\/p>\n

W wytycznych konserwatorskich zaleca si\u0119 zachowanie uk\u0142adu przestrzennego zespo\u0142u zabudowa\u0144 dworskich jako przyk\u0142adu nielicznych na Dolnym \u015al\u0105sku wiejskich dwor\u00f3w szlacheckich. Ponadto proponuje si\u0119 rekonstrukcj\u0119 zachodniego szczytu budynku na wz\u00f3r szczytu wschodniego. Budynek przez lata pokrywany by\u0142 nowymi warstwami tynk\u00f3w przes\u0142aniaj\u0105cych renesansowe sgraffita. W wytycznych konserwatorskich postuluje si\u0119 usuni\u0119cie nowych tynk\u00f3w i ods\u0142oni\u0119cie renesansowych dekoracji (Eysymontt 1965). Losy dworu w Radochowie s\u0105 niepewne, budynek i detal architektoniczny ulega powolnemu, ale sta\u0142emu niszczeniu.<\/p>\n

BIBLIOGRAFIA<\/p>\n

Eysymontt K., Studium historyczno-architektoniczne dworu w Radochowie, Zesp\u00f3\u0142 Pracowni Dokumentacji Naukowo-Historycznej PP PKZ, (maszynopis), Wroc\u0142aw 1965.<\/p>\n

Eysymontt K. , Studium historyczno-stylistyczne ogrodu w Radochowie, Zesp\u00f3\u0142 Pracowni Dokumentacji Naukowo-Historycznej PP PKZ, (maszynopis) Wroc\u0142aw 1968.<\/p>\n

Rybka-Ceglecka I., Studium \u015brodowiska kulturowego miasta i gminy L\u0105dek Zdr\u00f3j, Regionalny O\u015brodek Studi\u00f3w i Ochrony \u015arodowiska Kulturowego we Wroc\u0142awiu, Wroc\u0142aw 1999.<\/p>\n

[supsystic-gallery id=40 position=center]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

[Fragment artyku\u0142u Anny Zar\u0119by – Detal architektoniczny i jego losy w powojennej Polsce na przyk\u0142adzie wiejskiego dworku szlacheckiego w Radochowie i \u201eZamku na Skale\u201d w Trzebieszowicach] Analiza stylistyczna i detal architektoniczny zespo\u0142u dworskiego w Radochowie Zesp\u00f3\u0142 dworski w Radochowie jest malowniczo po\u0142o\u017cony po po\u0142udniowej stronie rzeki Bia\u0142ej L\u0105deckiej. Od p\u00f3\u0142nocy pozosta\u0142o\u015bci dawnego parku i ogrodu ozdobnego ograniczaj\u0105 zabudowania gospodarcze, na po\u0142udnie i zach\u00f3d z dworem s\u0105siaduj\u0105 \u0142\u0105ki, a od wschodu granic\u0119 stanowi droga z K\u0142odzka do L\u0105dka. W sk\u0142ad zabudowa\u0144…<\/p>\n

Read More Read More<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[23,25,22],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1289"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1289"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1289\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1293,"href":"https:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1289\/revisions\/1293"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1289"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1289"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1289"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}