{"id":1372,"date":"2019-10-08T21:54:40","date_gmt":"2019-10-08T19:54:40","guid":{"rendered":"http:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/?p=1372"},"modified":"2019-10-08T21:58:42","modified_gmt":"2019-10-08T19:58:42","slug":"teatr-victorii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/2019\/10\/08\/teatr-victorii\/","title":{"rendered":"Teatr Victorii"},"content":{"rendered":"
\"\"
Budynek przy ulicy Tadeusza Ko\u015bciuszki 60, stan obecny. Zdj\u0119cie – zbiory w\u0142asne.<\/figcaption><\/figure>\n

Niepozorny z pozoru budynek przy ulicy Ko\u015bciuszki 60 to dawny Teatr Victorii. Scena teatralna funkcjonowa\u0142a tam w latach 1871-1922, czyli do momentu uruchomienia kinoteatru w Domu Zdrojowym. Pierwotnie dach teatru zwie\u0144czony by\u0142 ozdobn\u0105 balustrad\u0105 i czterema pos\u0105gami opisywanymi z literaturze jako pos\u0105gi muz (Wojciech Ci\u0119\u017ckowski, L\u0105dek Zdr\u00f3j, Dolno\u015bl\u0105skie Wydawnictwo Edukacyjne 1998, str. 108). Do dnia dzisiejszego zachowa\u0142y si\u0119 niestety tylko dwa pos\u0105gi, los pozosta\u0142ych dw\u00f3ch nie jest znany.<\/p>\n

\nNiby nic wielkiego, chocia\u017c gdzie\u015b w g\u0142owie tli si\u0119 pytanie, je\u015bli to muzy to dlaczego tylko cztery, a nie dziewi\u0119\u0107? Jak si\u0119 jeszcze przyjrze\u0107 z bliska zachowanym figurom to okazuje si\u0119, \u017ce nie pasuj\u0105 atrybuty trzymane przez postaci kobiet. Dla przypomnienia poszczeg\u00f3lne muzy i ich atrybuty to:<\/p>\n

\"\"
Figura na dawnym Teatrze Victorii. Zdj\u0119cie – zbiory w\u0142asne.<\/figcaption><\/figure>\n

Erato<\/strong> \u2013 poezja mi\u0142osna, przedstawiano j\u0105 z kitar\u0105
\nEuterpe<\/strong> \u2013 poezja liryczna, gra na flecie, przedstawiano j\u0105 z aulosem
\nKalliope<\/strong> \u2013 poezja epicka oraz filozofia i retoryka, przedstawiano j\u0105 z tabliczk\u0105 i rylcem
\nKlio<\/strong> \u2013 historia, przedstawiano j\u0105 ze zwojem papirusu
\nMelpomene<\/strong> \u2013 tragedia i \u015bpiew, przedstawiano j\u0105 z mask\u0105 tragiczn\u0105
\nPolihymnia<\/strong> \u2013 muza pie\u015bni, poezja ch\u00f3ralna, pantomima, przedstawiano j\u0105 zawsze g\u0142\u0119boko zamy\u015blon\u0105, bez atrybutu
\nTalia<\/strong> \u2013 komedia, przedstawiano j\u0105 z mask\u0105 komiczn\u0105
\nTerpsychora<\/strong> \u2013 taniec, przedstawiano j\u0105 z lir\u0105 i plektronem
\nUrania<\/strong> \u2013 astronomia i geometria, przedstawiano j\u0105 z cyrklem i kul\u0105 nieba (gwiezdnym globusem)<\/p>\n

\"\"
Higieja, marmurowa kopia rzymska z II wieku n.e. wed\u0142ug orygina\u0142u greckiego z IV wieku p.n.e. Los Angeles County Museum of Art. Zdj\u0119cie – Wikipedia.<\/figcaption><\/figure>\n

Tymczasem jedna z zachowanych figur na dachu dawnego Teatru Victorii trzyma w r\u0119ce co\u015b, co przypomina lask\u0119 (przedmiot ten jest, niestety, zachowany tylko cz\u0119\u015bciowo) oplecion\u0105 w\u0119\u017cem, a w drugiej za\u015b misk\u0119, z kt\u00f3rej poi drugiego w\u0119\u017ca. \u017badna muza nie by\u0142a w taki spos\u00f3b przedstawiana, \u017cadna w literaturze nie posiada takich atrybut\u00f3w Mo\u017ce nie jest to, jak powszechnie si\u0119 uwa\u017ca jedna z dziewi\u0119ciu muz, ale Hygieja (lub jej rzymska odpowiedniczka – Salus), c\u00f3rka Asklepiosa (rzymskiego Eskulapa)? W sztuce greckiej Hygieja przedstawiana by\u0142a jako najcz\u0119\u015bciej jako m\u0142oda kobieta z atrybutami \u2013 misk\u0105 (lub czar\u0105 albo pucharem) oraz w\u0119\u017cem (ze wzgl\u0119du na swe linienie \u2013 \u201eodradzanie si\u0119\u201d \u2013 symbolizuje ci\u0105g\u0142\u0105 samoodnow\u0119 \u017cycia, ozdrowienie, d\u0142ugowieczno\u015b\u0107, uzdrawianie) \u2013 kt\u00f3re obecnie stanowi\u0105 symbol (emblemat) farmacji. Co ciekawe Hygieja nie wyst\u0119puje w \u017cadnym z greckich mit\u00f3w, a pojawia si\u0119 jedynie jako posta\u0107 z orszaku Asklepiosa. Wzmiankowana jest w pie\u015bniach Homera jako Hygieja – bogini zdrowia razem ze swoj\u0105 siostr\u0105 Panakej\u0105.
\nW mitologii Hygieja (bogini czysto\u015bci i warunk\u00f3w sanitarnych) pojawia si\u0119 w orszaku swego ojca Asklepiosa razem z pozosta\u0142ymi swoimi siostrami – Panakej\u0105 (bogini\u0105 powszechnego zdrowia), Iaso (bogini rekonwalescencji po chorobie) i Aceso (bogini procesu leczenia).
\nNiestety druga z zachowanych rze\u017ab utraci\u0142a atrybuty wraz z r\u0119koma, jedyne co pozosta\u0142o to le\u017c\u0105ce u jej st\u00f3p pude\u0142ko i pakunek. Ci\u0119\u017cko przez to stwierdzi\u0107 czy teoria o tym, \u017ce mamy do czynienia nie z rze\u017abami muz, ale z cz\u0142onkiniami orszaku Asklepiosa jest na chwil\u0119 obecn\u0105 niepotwierdzona na 100%. Liczymy, \u017ce uda nam si\u0119 dotrze\u0107 do archiwalnych zdj\u0119\u0107 poszczeg\u00f3lnych figur.<\/p>\n

\"\"
Zdj\u0119cie archiwalne Teatru Victorii. \u0179r\u00f3d\u0142o – Polska na fotografii – polska-org.pl<\/figcaption><\/figure>\n

[supsystic-gallery id=41 position=center]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Niepozorny z pozoru budynek przy ulicy Ko\u015bciuszki 60 to dawny Teatr Victorii. Scena teatralna funkcjonowa\u0142a tam w latach 1871-1922, czyli do momentu uruchomienia kinoteatru w Domu Zdrojowym. Pierwotnie dach teatru zwie\u0144czony by\u0142 ozdobn\u0105 balustrad\u0105 i czterema pos\u0105gami opisywanymi z literaturze jako pos\u0105gi muz (Wojciech Ci\u0119\u017ckowski, L\u0105dek Zdr\u00f3j, Dolno\u015bl\u0105skie Wydawnictwo Edukacyjne 1998, str. 108). Do dnia dzisiejszego zachowa\u0142y si\u0119 niestety tylko dwa pos\u0105gi, los pozosta\u0142ych dw\u00f3ch nie jest znany. Niby nic wielkiego, chocia\u017c gdzie\u015b w g\u0142owie tli si\u0119 pytanie, je\u015bli to…<\/p>\n

Read More Read More<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1378,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[23,32,8,22,20],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1372"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1372"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1372\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1390,"href":"https:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1372\/revisions\/1390"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1378"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1372"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1372"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1372"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}