{"id":2292,"date":"2020-06-28T14:40:28","date_gmt":"2020-06-28T12:40:28","guid":{"rendered":"http:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/?p=2292"},"modified":"2020-06-28T14:47:02","modified_gmt":"2020-06-28T12:47:02","slug":"rewaloryzacja-krajobrazu-w-dolinie-bialej-ladeckiej-na-odcinku-od-zelazna-do-radochowa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/2020\/06\/28\/rewaloryzacja-krajobrazu-w-dolinie-bialej-ladeckiej-na-odcinku-od-zelazna-do-radochowa\/","title":{"rendered":"Rewaloryzacja krajobrazu w dolinie Bia\u0142ej L\u0105deckiej na odcinku od \u017belazna do Radochowa"},"content":{"rendered":"

Dr in\u017c. architektury Anna Paprzycka<\/strong><\/p>\n

Rewaloryzacja krajobrazu w dolinie Bia\u0142ej L\u0105deckiej na odcinku od \u017belazna do Radochowa.<\/strong><\/p>\n

Trzebieszowice<\/strong><\/p>\n

Za\u0142o\u017cenie sk\u0142ada si\u0119 z dw\u00f3ch cz\u0119\u015bci. Pierwsz\u0105 stanowi ogr\u00f3d g\u00f3rny \u2014 dawny ogr\u00f3d ozdobny, drug\u0105 park dolny krajobrazowy. Oba ogrody maj\u0105 charakter wynikaj\u0105cy z warunk\u00f3w topograficznych, jak i r\u00f3\u017cnej historii ich powstania. Dla obu wsp\u00f3ln\u0105 cech\u0105 jest brak czytelnego uk\u0142adu kompozycyjnego. W ogrodzie g\u00f3rnym b\u0142\u0119dem by\u0142a lokalizacja gara\u017cy przy g\u0142\u00f3wnej bramie wjazdowej. Obecnie nie pe\u0142ni\u0105 one pierwotnej funkcji, a ich architektura nie harmonizuje z tradycjami miejsca.<\/p>\n

\"\"
\u0179r\u00f3d\u0142o:<\/strong> https:\/\/www.sbc.org.pl\/dlibra\/doccontent?id=43550<\/a>.\u00a0Autor:<\/strong> Friedrich August Pompejus, Schloss Kunzendorf mit G\u00e4rten und Revier i. J. 1738 [wydane 1862]. Obja\u015bnienia:<\/strong> 1 – pa\u0142ac (zamek) hrabiowski (Gr\u00e4flich Schlo\u00df), 2 – wie\u017ca wartownicza (W\u00e4chter\u00ad-Turm), 3 – wielka owocarnia, oran\u017ceria (gro\u00dfe Fruchthaus), 4 – m\u0142yn pa\u0142acowy (Schlossm\u00fchle), 5 – browar (Br\u00e4uhaus), 6 – suszarnia i mieszkanie piwowara (D\u00fcrrhaus und Br\u00e4uerwohnung), 7 – dw\u00f3r Mayera, folwark (Mayerhof, Vorwerk), 8 – ba\u017canciarnia i zwierzyniec (Fasan- und Thiergarten), 9 – ogr\u00f3d drzewny (Baumgarten), 10 – ogr\u00f3d u\u017cytkowy – warzywny (kuchenny) (Kuchelgarten), 11 – ogr\u00f3d ozdobny i mi\u0142o\u015bci (Zier- und Lustgarten), 12 – ko\u015bci\u00f3\u0142 (Kirche), 13 – plebania z zabudowaniami (Pfarrhof), 14 – szko\u0142a (Schule), 15 – m\u0142yn wiejski (Dorfm\u00fchle), 16 – rzeka Bia\u0142a L\u0105decka (Bieleflu\u00df)<\/figcaption><\/figure>\n

Ogr\u00f3d g\u00f3rny na litografii Pompejusa charakteryzowa\u0142 przemy\u015blany symetryczny uk\u0142ad kompozycyjny. Od po\u0142udnia ogr\u00f3d zamkni\u0119ty by\u0142 tarasem widokowym z ozdobn\u0105 balustrad\u0105, z kt\u00f3rej roztacza\u0142 si\u0119 widok na rzek\u0119. Obecnie taras widokowy, b\u0119d\u0105cy podstawowym elementem kompozycji jest mocno zaniedbany. W projekcie przewidziano jego rewaloryzacj\u0119. Wierne odtworzenie dawnego ogrodu ozdobnego, ze wzgl\u0119du na cenny starodrzew, jest niemo\u017cliwe. Nale\u017cy jednak przywr\u00f3ci\u0107 historyczny uk\u0142ad kompozycyjny w postaci krzy\u017cuj\u0105cych si\u0119, promienistych alei.<\/p>\n

Wsp\u00f3\u0142czesny charakter krajobrazowy ogrodu na terenie dawnego zwierzy\u0144ca, obecnie park dolny, wyklucza odtworzenie regularnego uk\u0142adu kompozycyjnego. Nale\u017cy przywr\u00f3ci\u0107 charakter parku krajobrazowego XIX-wieczny z rozleg\u0142ymi polanami. Na terenie parku krajobrazowego \u2014 ogrodu dolnego, ma miejsce sta\u0142e zanieczyszczanie w\u00f3d stawu, spowodowane brakiem gospodarki \u015bciekowej. Nale\u017cy zamkn\u0105\u0107 zrzut \u015bciek\u00f3w do w\u00f3d powierzchniowych, zasilaj\u0105cych staw. W\u00f3wczas zanieczyszczone wody stawu oraz teren na p\u00f3\u0142noc od niego ulegn\u0105 procesowi biologicznego oczyszczania.<\/p>\n

Radoch\u00f3w<\/strong><\/p>\n

Dw\u00f3r znajduje si\u0119 w stanie ruiny. Zniszczony jest budynek pa\u0142acowy, jak i zabudowania folwarku Rozebrana zosta\u0142a wchodz\u0105ca w sk\u0142ad folwarku stodo\u0142a. Przestaje by\u0107 czytelny przebieg muru kamiennego otaczaj\u0105cego park i oddzielaj\u0105cego ogr\u00f3d ozdobny od ogrod\u00f3w warzywnych i wschodniej cz\u0119\u015bci folwarku. Zniszczeniu ulega baszta wchodz\u0105ca w sk\u0142ad fortyfikacji, przebudowana w XIX wieku na wie\u017c\u0119 widokow\u0105.<\/p>\n

\"\"
Dawna baszta przebudowana w XIX w. na wie\u017c\u0119 widokow\u0105. Stan z 2018 r. Zdj\u0119cie ze zbior\u00f3w w\u0142asnych.<\/figcaption><\/figure>\n

Ca\u0142o\u015b\u0107 za\u0142o\u017cenia kwalifikuje si\u0119 do generalnego odtworzeniowego remontu. Na terenie parku zanik\u0142 staw ogrodowy. Sta\u0142o si\u0119 to za przyczyn\u0105 braku dop\u0142ywu wody w niewielkim cieku zasilaj\u0105cym staw. Jak wykaza\u0142y analizy historyczne, dw\u00f3r w Radachowie cieszy\u0142 si\u0119 znaczn\u0105 popularno\u015bci\u0105 pod koniec XIX wieku, jednak do obecnych czas\u00f3w nie zachowa\u0142 si\u0119 \u017caden z plan\u00f3w zagospodarowania przestrzennego ogrodu. O rozplanowaniu poszczeg\u00f3lnych cz\u0119\u015bci ogrodu mo\u017cna domniemywa\u0107 z opis\u00f3w historycznych.<\/p>\n

\"\"
Dw\u00f3r w Radochowie, stan z 2018 r. Zdj\u0119cie ze zbior\u00f3w w\u0142asnych.<\/figcaption><\/figure>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o opracowania:
\nhttps:\/\/repozytorium.biblos.pk.edu.pl\/redo\/resources\/34811\/file\/suwFiles\/PaprzyckaA_RewaloryzacjaKrajobrazu.pdf<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dr in\u017c. architektury Anna Paprzycka Rewaloryzacja krajobrazu w dolinie Bia\u0142ej L\u0105deckiej na odcinku od \u017belazna do Radochowa. Trzebieszowice Za\u0142o\u017cenie sk\u0142ada si\u0119 z dw\u00f3ch cz\u0119\u015bci. Pierwsz\u0105 stanowi ogr\u00f3d g\u00f3rny \u2014 dawny ogr\u00f3d ozdobny, drug\u0105 park dolny krajobrazowy. Oba ogrody maj\u0105 charakter wynikaj\u0105cy z warunk\u00f3w topograficznych, jak i r\u00f3\u017cnej historii ich powstania. Dla obu wsp\u00f3ln\u0105 cech\u0105 jest brak czytelnego uk\u0142adu kompozycyjnego. W ogrodzie g\u00f3rnym b\u0142\u0119dem by\u0142a lokalizacja gara\u017cy przy g\u0142\u00f3wnej bramie wjazdowej. Obecnie nie pe\u0142ni\u0105 one pierwotnej funkcji, a ich architektura nie…<\/p>\n

Read More Read More<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2291,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[23,25,29,22],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2292"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2292"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2292\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2296,"href":"https:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2292\/revisions\/2296"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2291"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2292"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2292"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2292"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}