{"id":2388,"date":"2020-08-03T09:21:31","date_gmt":"2020-08-03T07:21:31","guid":{"rendered":"http:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/?p=2388"},"modified":"2020-08-03T09:21:31","modified_gmt":"2020-08-03T07:21:31","slug":"analiza-stylistyczna-i-detal-architektoniczny-obecnego-zamku-na-skale","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/2020\/08\/03\/analiza-stylistyczna-i-detal-architektoniczny-obecnego-zamku-na-skale\/","title":{"rendered":"Analiza stylistyczna i detal architektoniczny obecnego \u201eZamku na Skale\u201d"},"content":{"rendered":"

[Fragment artyku\u0142u Anny Zar\u0119by – Detal architektoniczny i jego losy w powojennej Polsce na przyk\u0142adzie wiejskiego dworku szlacheckiego w Radochowie i \u201eZamku na Skale\u201d w Trzebieszowicach]<\/span><\/p>\n

Analiza stylistyczna i detal architektoniczny obecnego \u201eZamku na Skale\u201d<\/strong><\/p>\n

Rycerska Siedziba na miejscu obecnego \u201eZamku na Skale\u201d istnia\u0142a prawdopodobnie ju\u017c w XIV wieku. Wybudowana zosta\u0142a jako budowla mieszkalno-obronna na wysokiej skale nad rzek\u0105. W zasadzie niedost\u0119pna by\u0142a tylko od strony rzeki, lecz jej posadowienie na szczycie wzg\u00f3rza dawa\u0142o mo\u017cliwo\u015b\u0107 szerokiej obserwacji terenu. W 1573 roku Steinhof sta\u0142 si\u0119 siedzib\u0105 nowej linii Reichenbach\u00f3w. Nowy renesansowy pa\u0142ac budowany by\u0142 w latach 1550\u20141625 (data 1613 umieszczona jest na portalu skrzyd\u0142a wschodniego). Renesansowy dw\u00f3r sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z cz\u0119\u015bci o funkcji mieszkalno-administracyjnej, domu czeladnego i budynku gospodarczego. W tym czasie po\u0142udniowe skrzyd\u0142o (od strony rzeki) posadowione na skale otrzyma\u0142o nieregularny zarys. Skrzyd\u0142o zosta\u0142o po\u0142\u0105czone od strony zachodniej z budynkami gospodarczymi. Dobudowano wie\u017c\u0119 ozdobion\u0105 galeri\u0105 na drugiej kondygnacji, kt\u00f3ra pe\u0142ni\u0142a funkcje obronne (w 1738 roku nazwana by\u0142a Wachterturm – wie\u017ca stra\u017cnicza). Skrzyd\u0142o p\u00f3\u0142nocne by\u0142o zdecydowanie bardziej regularne. Wej\u015bcie do niego podkre\u015bla\u0142 kamienny portal z wyryt\u0105 dat\u0105 1613. Do skrzyd\u0142a zachodniego dobudowano od p\u00f3\u0142nocy dwa budynki przeznaczone dla urz\u0119dnik\u00f3w dworskich. Z czasem utworzono tutaj trzykondygnacjowy budynek (Rybka-Ceglecka 1999, 1984).<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Kolejnej rozbudowy i przebudowy pa\u0142acu w stylu barokowym dokonali w pierwszej po\u0142owie XVIII w. nowi w\u0142a\u015bciciele: Georg Olivier (Freiherr) Graf von Wallis oraz jego nast\u0119pca Stephan Olivier Reichsgraf von Wallis. Rozbudowali oni przede wszystkim g\u0142\u00f3wny budynek o zachodnie skrzyd\u0142o lokuj\u0105c w nim du\u017c\u0105 dworsk\u0105 stajni\u0119 i wozowni\u0119, a nad nimi du\u017c\u0105 oran\u017ceri\u0119 otwart\u0105 oknami o pe\u0142nym tuku na stron\u0119 po\u0142udniow\u0105. Rozbudowana w tym czasie zosta\u0142a tak\u017ce wie\u017ca pa\u0142acowa, kt\u00f3ra zosta\u0142a nakryta niezachowanym do dzi\u015b barokowym \u201ecebulastym\u201d he\u0142mem. Najwi\u0119ksze zmiany dotkn\u0119\u0142y elewacji po\u0142udniowej od strony rzeki. Przemiany dotyczy\u0142y tak\u017ce ca\u0142ego terenu dworu, w tym przypa\u0142acowych ogrod\u00f3w (Eysymontt 1968, 1984). W elewacjach zastosowano podzia\u0142y poziome, a okna otrzyma\u0142y proste kamienne obramienia. Wszystkie te zmiany by\u0142y typowe dla stylistyki wczesnego baroku II po\u0142owy XVII wieku.
\nPrzed 1719 rokiem rozbudowano p\u00f3\u0142nocne skrzyd\u0142o pa\u0142acu w kierunku wschodnim. W nowej dobud\u00f3wce, poza g\u0142\u00f3wny korpus budynku urz\u0105dzono kaplic\u0119. Wed\u0142ug rysunku Pompejusa [1852] dobudowa sk\u0142ada\u0142a si\u0119 z dw\u00f3ch cz\u0119\u015bci, kaplica zwie\u0144czona by\u0142a tr\u00f3jk\u0105tnym szczytem i nakryta by\u0142a dachem dwuspadowym. Do wystroju elewacji dodano naro\u017cne boniowanie i gzymsy oraz ozdobne szczyty.<\/p>\n

\"\"
\nDalsza rozbudowa pa\u0142acu mia\u0142a miejsce w pierwszej po\u0142owie XIX wieku. Przebudowano w\u00f3wczas wschodni\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 p\u00f3\u0142nocnego skrzyd\u0142a pa\u0142acu, w kt\u00f3rym znajdowa\u0142a si\u0119 kaplica. Nad budynkiem wzniesiono belweder z neogotyckimi ostro\u0142ucznymi oknami. Analogicznie przebudowano (w 3 \u0107wierci XIX wieku) renesansow\u0105 wie\u017c\u0119 obronn\u0105, wznosz\u0105c tutaj belweder z widokiem na dziedziniec przed pa\u0142acem. Oba budynki utrzymane by\u0142y w tzw. stylu willowym charakterystycznym dla neoklasycyzmu szko\u0142y berli\u0144skiej.
\nIstotna przebudowa pa\u0142acu mia\u0142a te\u017c miejsce na pocz\u0105tku XX w. w 1905 r., kiedy w\u0142a\u015bcicielk\u0105 dworu by\u0142a Wanda von Harbuval-Chamar\u00e9. Wtedy to nakryto wewn\u0119trzny dziedziniec pa\u0142acu du\u017cym przeszklonym dachem tworz\u0105c \u201eogr\u00f3d zimowy\u201d (Eysymontt 1984). Pomieszczenie to zaopatrzono w kominek i umieszczone na \u015bcianach trofea my\u015bliwskie. Skrzyd\u0142o po\u0142udniowe otrzyma\u0142o wysoki portyk z balkonem widokowym na trzeciej kondygnacji. Do elewacji wschodniej (od strony parku) dodano wykusz z du\u017cymi oknami. W elewacji po\u0142udniowo-wschodniej umieszczono balkon na masywnych wspornikach. Po II wojnie \u015bwiatowej pa\u0142ac odbudowano dopiero w latach 1968\u20141970 i 1976 (Wieromiej 1976). W latach sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych dobudowano cz\u0119\u015b\u0107 hotelow\u0105 ze szpec\u0105cymi elewacj\u0119 zamku balkonami. Zmiany w elewacji budynku od strony rzeki szczeg\u00f3lnie negatywnie wp\u0142ywa\u0142y na krajobraz nadrzeczny. Przed remontem by\u0142y widoczne \u015blady po usuni\u0119tych niszcz\u0105cych estetyk\u0119 elewacji balkonach. Okna najni\u017cszej kondygnacji kamiennych obramowa\u0144, zniszczone zosta\u0142y r\u00f3wnie\u017c gzymsy.
\nW latach 2004\u20142006 mia\u0142 miejsce ca\u0142kowity remont budynku zwi\u0105zany z adaptacj\u0105 zamku na hotel i centrum konferencyjne. Odnowiono elewacje, wymieniono stolark\u0119 okienn\u0105. Najwi\u0119ksze zmiany dotyczy\u0142y wn\u0119trz. Przebudowano pokoje, wymieniono stolark\u0119 okienn\u0105 i drzwiow\u0105, dodano dwie nowe klatki schodowe. Zachowano wszystkie elementy sztuki zdobniczej, detal architektoniczny zosta\u0142 cz\u0119\u015bciowo zrekonstruowany, a elewacja odnowiona.<\/p>\n

\"\"
\nDo zamku przylega\u0142 ogr\u00f3d kwiatowy wydzielony widocznym na litografii Pompejusa [1852] murem oporowym z kamienn\u0105 a\u017curow\u0105 balustrad\u0105 z dekoracj\u0105 figuraln\u0105. Mur ten w centralnej cz\u0119\u015bci ogrodu przerwany zosta\u0142 schodami prowadz\u0105cymi na taras widokowy nad rzek\u0105. Po\u0142o\u017cenie tarasu podkre\u015bla\u0142o geometryczny podzia\u0142 ogrodu ozdobnego. Taras zamkni\u0119ty by\u0142 od wschodu budynkiem dawnej oran\u017cerii. Wzorcem by\u0142a tutaj litografia Pompejusa [1852] na kt\u00f3rej taras zdobi kamienna, a\u017curowa balustrada z rze\u017ab\u0105 figuraln\u0105. Obecnie taras zamkowy odnowiono i nadano mu wsp\u00f3\u0142czesny charakter. Zosta\u0142 on poszerzony, zmieniono jego kszta\u0142t, a w miejscu kamiennej (nieistniej\u0105cej) balustrady zastosowano prost\u0105, metalow\u0105.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

[Fragment artyku\u0142u Anny Zar\u0119by – Detal architektoniczny i jego losy w powojennej Polsce na przyk\u0142adzie wiejskiego dworku szlacheckiego w Radochowie i \u201eZamku na Skale\u201d w Trzebieszowicach] Analiza stylistyczna i detal architektoniczny obecnego \u201eZamku na Skale\u201d Rycerska Siedziba na miejscu obecnego \u201eZamku na Skale\u201d istnia\u0142a prawdopodobnie ju\u017c w XIV wieku. Wybudowana zosta\u0142a jako budowla mieszkalno-obronna na wysokiej skale nad rzek\u0105. W zasadzie niedost\u0119pna by\u0142a tylko od strony rzeki, lecz jej posadowienie na szczycie wzg\u00f3rza dawa\u0142o mo\u017cliwo\u015b\u0107 szerokiej obserwacji terenu. W 1573…<\/p>\n

Read More Read More<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2386,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[23,29,22],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2388"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2388"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2388\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2389,"href":"https:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2388\/revisions\/2389"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2386"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2388"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2388"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2388"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}