{"id":896,"date":"2019-03-21T18:12:03","date_gmt":"2019-03-21T17:12:03","guid":{"rendered":"http:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/?p=896"},"modified":"2019-03-21T18:17:37","modified_gmt":"2019-03-21T17:17:37","slug":"ryszard-malkowski-poczatki-wladzy-polskiej-i-polskiego-osadnictwa-w-ladku-zdroju-po-ii-wojnie-swiatowej-czesc-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/2019\/03\/21\/ryszard-malkowski-poczatki-wladzy-polskiej-i-polskiego-osadnictwa-w-ladku-zdroju-po-ii-wojnie-swiatowej-czesc-3\/","title":{"rendered":"Ryszard Ma\u0142kowski – Pocz\u0105tki w\u0142adzy polskiej i polskiego osadnictwa w L\u0105dku-Zdroju po II wojnie \u015bwiatowej [cz\u0119\u015b\u0107 3]"},"content":{"rendered":"

Ryszard Ma\u0142kowski<\/strong><\/p>\n

Pocz\u0105tki w\u0142adzy polskiej i polskiego osadnictwa w L\u0105dku-Zdroju po II wojnie \u015bwiatowej [cz\u0119\u015b\u0107 3]<\/strong><\/p>\n

Akcja wysiedle\u0144cza przeprowadzona w kwietniu 1946 r. w powa\u017cnym stopniu wp\u0142yn\u0119\u0142a na popraw\u0119 sytuacji w mie\u015bcie. Opuszczone gospodarstwa i mieszkania czeka\u0142y na nowych osadnik\u00f3w. Pozostali Niemcy w cz\u0119\u015bci zatrudnieni byli w r\u00f3\u017cnych instytucjach, a reszta oczekiwa\u0142a na nast\u0119pny etap repatriacji [1]<\/a>. Po cz\u0119\u015bciowym wysiedleniu ludno\u015bci niemieckiej proces osadnictwa znowu si\u0119 nasili\u0142, staj\u0105c si\u0119 nieod\u0142\u0105cznym problemem miasta na najbli\u017csze lata. Ilo\u015b\u0107 osadnik\u00f3w stale wzrasta\u0142a. Ju\u017c w kwietniu 1946 r. liczba polskich osadnik\u00f3w wynosi\u0142a 1035 os\u00f3b, co stanowi\u0142o 481 rodzin, z tego repatrianci liczyli 531 os\u00f3b, a przesiedle\u0144cy 504 osoby. W kwietniu przyby\u0142o 71 przesiedle\u0144c\u00f3w i 34 repatriant\u00f3w. Po przeprowadzeniu pierwszego etapu wysiedlenia Niemc\u00f3w ludno\u015b\u0107 polska stanowi\u0142a oko\u0142o 36\u00b0\/o ludno\u015bci miasta [2]<\/a>. Polacy od pierwszej chwili anga\u017cowali si\u0119 do pracy spo\u0142ecznej i udzia\u0142u we w\u0142adzach. Wraz z nap\u0142ywem ludno\u015bci polskiej zwalniano z r\u00f3\u017cnych stanowisk pracuj\u0105cych dotychczas Niemc\u00f3w [3]<\/a>.<\/p>\n

Ludno\u015b\u0107 polska nap\u0142ywa\u0142a systematycznie i nie by\u0142o okres\u00f3w o szczeg\u00f3lnie wzmo\u017conej akcji osiedle\u0144czej [4]<\/a>. Osadnictwo w L\u0105dku do jesieni 1946 r., tj. do rozpocz\u0119cia drugiego okresu wysiedlania ludno\u015bci niemieckiej, przedstawia tab. 3. Jak wynika z tej tabeli, w okresie tych 5 miesi\u0119cy widoczna by\u0142a przewaga tu repatriant\u00f3w. Stanowili oni 65,5% przyby\u0142ej ludno\u015bci polskiej, kt\u00f3ra we wrze\u015bniu 1946 r. liczy\u0142a 2148 os\u00f3b.<\/p>\n

Z problemem ludno\u015bciowym w omawianym okresie wi\u0105\u017ce si\u0119 \u015bci\u015ble kwestia autochton\u00f3w, ich stosunku do w\u0142adz polskich i odwrotnie. Brak jest dok\u0142adnych danych co do liczby Polak\u00f3w miejscowego pochodzenia mieszkaj\u0105cych w L\u0105dku po wyzwoleniu. Wiadomo tylko, \u017ce by\u0142o ich oko\u0142o 300. Na liczb\u0119 t\u0119 sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 osoby urodzone w L\u0105dku, jak r\u00f3wnie\u017c osoby przyby\u0142e tu w okresie mi\u0119dzywojennym z G\u00f3rnego \u015al\u0105ska i innych stron [5]<\/a>. Ludno\u015b\u0107: autochtoniczna w pocz\u0105tkowym okresie wiele pomog\u0142a w\u0142adzom miejskim w zabezpieczeniu ukrytego przez Niemc\u00f3w mienia, bra\u0142a czynny udzia\u0142 w organizowaniu w\u0142adz polskich. Wielu Polak\u00f3w miejscowego pochodzenia zajmowa\u0142o r\u00f3\u017cne stanowiska w Zarz\u0105dzie Miejskim i innych instytucjach na terenie miasta. Mimo to zdarza\u0142y si\u0119 niestety wypadki omy\u0142kowego wysiedlania autochton\u00f3w jako Niemc\u00f3w [6]<\/a>. Ponadto niekiedy ludno\u015b\u0107 polska miejscowego pochodzenia musia\u0142a wyje\u017cd\u017ca\u0107 ze wzgl\u0119d\u00f3w rodzinnych. Chodzi tutaj o rodziny mieszane. Np. wspomniany uprzednio Polak Kobi\u00f3ra, kt\u00f3ry zabezpieczy\u0142 dla pa\u0144stwa wielkiej warto\u015bci maj\u0105tek, wyjecha\u0142 z \u017con\u0105 do Niemiec. \u201ePo tragicznych perypetiach odzyskanych dla Polski ziem, dla niej przepad\u0142, wyjecha\u0142. Na dworcu p\u0142aka\u0142 jak dziecko\u201d [7]<\/a>.<\/p>\n

\u00a0<\/strong>Tab. 3. Przebieg zasiedlania L\u0105dka od 1 V-30 IX 1946 r<\/strong>. [8]<\/a><\/p>\n

\"\"
\n2 IX 1946 r. rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 drugi etap wysiedlania ludno\u015bci niemieckiej. W dniach 2-5 IX 1946 r. wysiedlono 1000 Niemc\u00f3w \u2013 mieszka\u0144c\u00f3w L\u0105dka; w pierwszych dw\u00f3ch dniach po 300 os\u00f3b, a w nast\u0119pnych po 200. W dniach 9-14 IX 1946 r. wys\u0142ano dodatkowo 400 mieszka\u0144c\u00f3w narodowo\u015bci niemieckiej. W dniach 9-14 wrze\u015bnia wysiedlono przez l\u0105decki punkt etapowy \u0142\u0105cznie 7233 osoby z miasta i terenu przyleg\u0142ego do L\u0105dka [9]<\/a>.<\/p>\n

Nasilenie procesu wysiedlania ludno\u015bci niemieckiej zale\u017ca\u0142o od mo\u017cliwo\u015bci transportu kolejowego, kt\u00f3ry w powa\u017cnym stopniu by\u0142 zniszczony, a u\u017cycie jego w zagospodarowaniu Ziem Odzyskanych nie pozwala\u0142o na przeprowadzenie akcji wysiedle\u0144czej w jednym czasie. Tak wi\u0119c pod koniec wrze\u015bnia skierowano znowu do L\u0105dka kilka transport\u00f3w kolejowych i w dniach 24-28 tego miesi\u0105ca wysiedlono kilka tysi\u0119cy Niemc\u00f3w pochodz\u0105cych z rejonu l\u0105deckiego. Sumarycznie przedstawia to tab. 4.<\/p>\n

\u00a0<\/strong>Tab. 4. Przebieg wysiedlania Niemc\u00f3w przez punkt etapowy
\nw L\u0105dku w ko\u0144cu wrze\u015bnia 1946 r. <\/strong>[10]<\/a><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n
Data<\/strong><\/td>\nM\u0119\u017cczy\u017ani<\/strong><\/td>\nKobiety<\/strong><\/td>\nDzieci<\/strong><\/td>\nRazem<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n
24 IX<\/td>\n356<\/td>\n887<\/td>\n519<\/td>\n1762<\/td>\n<\/tr>\n
25 IX<\/td>\n415<\/td>\n885<\/td>\n449<\/td>\n1749<\/td>\n<\/tr>\n
26 IX<\/td>\n454<\/td>\n929<\/td>\n396<\/td>\n1779<\/td>\n<\/tr>\n
28 IX<\/td>\n420<\/td>\n834<\/td>\n380<\/td>\n1634<\/td>\n<\/tr>\n
Razem<\/td>\n1645<\/td>\n3535<\/td>\n1744<\/td>\n6924<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

W okresie pa\u017adziernik-grudzie\u0144 1946 r. nie by\u0142o \u017cadnych transport\u00f3w kolejowych. Potem zlikwidowano w og\u00f3le punkt etapowy w mie\u015bcie. W wyniku planowo przeprowadzonej akcji wysiedlono w 1946 r. z L\u0105dka ponad 80% Niemc\u00f3w. W p\u00f3\u017aniejszym okresie wyje\u017cd\u017caj\u0105cych Niemc\u00f3w wysiedlano przez punkt etapowy w Bystrzycy K\u0142odzkiej.<\/p>\n

Pod koniec 1946 r. zako\u0144czy\u0142 si\u0119 g\u0142\u00f3wny etap procesu wysiedlania ludno\u015bci niemieckiej. Tym samym proces osadnictwa m\u00f3g\u0142 si\u0119 w dalszym ci\u0105gu rozwija\u0107 i do ko\u0144ca 1947 r. statystycznie przedstawia\u0142 si\u0119 jak w tab. 5.<\/p>\n

Jak wynika z tab. 5, w dalszym ci\u0105gu widoczna by\u0142a przewaga repatriant\u00f3w nad ludno\u015bci\u0105 przyby\u0142\u0105 tu z tzw. Polski centralnej. Pod koniec 1947 r. repatrianci stanowili 50% og\u00f3lnej liczby mieszka\u0144c\u00f3w, przesiedle\u0144cy 30% oraz Niemcy 14%. Jak wida\u0107, Niemcy tworzyli ju\u017c niewielki procent ludno\u015bci miasta. Wed\u0142ug danych z 30 IV 1948 r. by\u0142o ich w L\u0105dku oko\u0142o 350. Ludno\u015b\u0107 polska stanowi\u0142a wi\u0119c zdecydowan\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107. Liczba mieszka\u0144c\u00f3w wzrasta\u0142a z dnia na dzie\u0144. Tylko w okresie 1949 r. wzros\u0142a o 38%. Tab. 6 obrazuje wzrost liczby ludno\u015bci miasta w okresie od grudnia 1948 r. do stycznia 1950 r.<\/p>\n

Na dzie\u0144 1 I 1950 r. ludno\u015b\u0107 L\u0105dka liczy\u0142a 4421 os\u00f3b, co stanowi\u0142o 94% stanu z 1939 r. Lata 1945-1949 by\u0142y okresem zmiany struktury narodowo\u015bciowej miasta, okresem osiedlania si\u0119 tu elementu polskiego, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119, poza nielicznymi wyj\u0105tkami, jedyn\u0105 grup\u0105 narodowo\u015bciow\u0105.<\/p>\n

\u00a0<\/strong>Tab. 5. Przebieg zasiedlania L\u0105dka od 1 X 1946 do 31 XII 1947 r. <\/strong>[11]<\/a><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Tab. 6. Wzrost liczby ludno\u015bci L\u0105dka od 1 XII 1948 do 1 I 1950 r.<\/strong> [12]<\/a><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
Data<\/strong><\/td>\nLudno\u015b\u0107 og\u00f3\u0142em<\/strong><\/td>\nW tym ludno\u015b\u0107 rolnicza<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n
1 I 1949<\/td>\n3249<\/td>\n428<\/td>\n<\/tr>\n
1 II 1949<\/td>\n3350<\/td>\n428<\/td>\n<\/tr>\n
1 III 1949<\/td>\n3429<\/td>\n448<\/td>\n<\/tr>\n
1 IV 1949<\/td>\n3481<\/td>\n442<\/td>\n<\/tr>\n
1 V 1949<\/td>\n3570<\/td>\n452<\/td>\n<\/tr>\n
1 VI 1949<\/td>\n3570<\/td>\n452<\/td>\n<\/tr>\n
1 VII 1949<\/td>\n3576<\/td>\n452<\/td>\n<\/tr>\n
1 IX 1949<\/td>\n4111<\/td>\n452<\/td>\n<\/tr>\n
1 X 1949<\/td>\n4272<\/td>\n445<\/td>\n<\/tr>\n
1 XI 1949<\/td>\n4353<\/td>\n441<\/td>\n<\/tr>\n
1 XII 1949<\/td>\n4403<\/td>\n442<\/td>\n<\/tr>\n
1 I 1950<\/td>\n4421<\/td>\n441<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

Koniec cz\u0119\u015bci 3<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o materia\u0142u: www.sobotka.uni.wroc.pl<\/a>
\n\u0179r\u00f3d\u0142o zdj\u0119cia: www.wikipedia.pl<\/a><\/p>\n

[1]<\/span><\/a> Wywiad jak w przyp. 5.<\/span><\/p>\n

[2]<\/a> AP Wroc\u0142aw, PUR, sygn. nr 182, Sprawozdanie statystyczne Oddzia\u0142u Powiatowego PUR w Bystrzycy za lata 1946–1947, Sprawozdanie statystyczne za miesi\u0105c kwiecie\u0144 1946 r.<\/span><\/p>\n

[3]<\/a> Wywiad jak w przyp. 5.<\/span><\/p>\n

[4]<\/a> Wywiad przeprowadzony z b. przewodnicz\u0105cym Komisji Osiedle\u0144czej w L\u0105dku ob. Janem Ko\u015bciukiem zamieszka\u0142ym w L\u0105dku-Zdroju, ul. Nabrze\u017cna 1.<\/span><\/p>\n

[5]<\/a> AP Wroc\u0142aw, UWW, sygn. IX\/10, Sprawozdania statystyczne pow. Bystrzyca za 1945 r. Pismo Referatu Osiedle\u0144czego do Inspektora Okr\u0119gowego w Legnicy z 28 V 1945 r.; PAP K\u0142odzko, sygn. nr 25 i 27, Sprawozdania USC, rozporz\u0105dzenia, korespondencja.<\/span><\/p>\n

[6]<\/a> Wywiady jak w przyp. 5 i 1.<\/span><\/p>\n

[7]<\/a> Dolny Sl\u0105sk, s. 190.<\/span><\/p>\n

[8]<\/a> AP Wroc\u0142aw, PUR, sygn. nr 182, Sprawozdania \u0142\u0105cznie do wrze\u015bnia 1946 r.<\/span><\/p>\n

[9]<\/a> AP Wroc\u0142aw, UWW, sygn. nr 354, Plan wysiedlenia Niemc\u00f3w pow. Bystrzyca w II fazie repatriacji i nowy plan wysiedlania Niemc\u00f3w.<\/span><\/p>\n

[10]<\/a> AP Wroc\u0142aw, PUR, sygn. nr 182, Zestawienie ilo\u015bciowe repatriowanych Niemc\u00f3w we wrze\u015bniu 1946 r.<\/span><\/p>\n

[11]<\/a> AP Wroc\u0142aw, PUR, sygn. nr 182, Sprawozdania miesi\u0119czne od pa\u017adziernika 1946 r. do grudnia 1947 r.<\/span><\/p>\n

[12]<\/a> Sk\u0142adnica Akt przy MRN w L\u0105dku-Zdroju, sygn. nr 15, <\/strong>Statystyka ludno\u015bci i zwierz\u0105t.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ryszard Ma\u0142kowski Pocz\u0105tki w\u0142adzy polskiej i polskiego osadnictwa w L\u0105dku-Zdroju po II wojnie \u015bwiatowej [cz\u0119\u015b\u0107 3] Akcja wysiedle\u0144cza przeprowadzona w kwietniu 1946 r. w powa\u017cnym stopniu wp\u0142yn\u0119\u0142a na popraw\u0119 sytuacji w mie\u015bcie. Opuszczone gospodarstwa i mieszkania czeka\u0142y na nowych osadnik\u00f3w. Pozostali Niemcy w cz\u0119\u015bci zatrudnieni byli w r\u00f3\u017cnych instytucjach, a reszta oczekiwa\u0142a na nast\u0119pny etap repatriacji [1]. Po cz\u0119\u015bciowym wysiedleniu ludno\u015bci niemieckiej proces osadnictwa znowu si\u0119 nasili\u0142, staj\u0105c si\u0119 nieod\u0142\u0105cznym problemem miasta na najbli\u017csze lata. Ilo\u015b\u0107 osadnik\u00f3w stale wzrasta\u0142a. Ju\u017c…<\/p>\n

Read More Read More<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":932,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[23],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/896"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=896"}],"version-history":[{"count":39,"href":"https:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/896\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":939,"href":"https:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/896\/revisions\/939"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/932"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=896"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=896"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.przyladekhistorii.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=896"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}